Tayvan ABD’den sipariş ettiği F-16 uçaklarının teslimatını bekliyor
Tayvan ABD’den sipariş ettiği F-16 uçaklarının teslimatını bekliyor ve savunma kapasitesini güçlendirmek adına tedarik sürecinin hızlanması için diplomatik temaslarını sürdürüyor.
Tayvan ilk iki F-16 Block 70 savaş uçağını teslim aldı
Tayvan, 2019 yılında başlatılan ve yaklaşık 8 milyar dolarlık bütçeye sahip program kapsamında ABD’den sipariş ettiği 66 adet yeni üretim F-16 Block 70 savaş uçağının ilk iki adedini teslim aldı. 6727 ve 6728 kuyruk numaralı uçaklar, 2 Ekim 2026 tarihinde Tayvan’ın doğusundaki Taitung kentinde bulunan Chihhang Hava Üssü’ne iniş yaptı.
Uçaklar, ABD’den Tayvan’a intikal ederken Hawaii ve Guam üzerinden uçarak bölgeye ulaştı. Tayvan Savunma Bakanı Wellington Koo, teslim alınan ilk iki uçağın ardından envantere girecek diğer F-16’lerin de kısa süre içerisinde ülkeye ulaşmasının beklendiğini belirtti.
F-16 Block 70 programı ve tercih süreci
Tayvan’ın 66 adet yeni F-16C/D Block 70 uçağı tedarik süreci, ABD yönetiminin Ağustos 2019’da satışı onaylamasıyla resmen başlamıştı. Taipei yönetimi, tedarik öncesinde F-35B savaş uçaklarını da değerlendirmeye almış ancak F-35B’nin yüksek tedarik ve işletme maliyetleri nedeniyle F-16 platformunda karar kılmıştır.
“Peace Phoenix Soaring” projesi kapsamında yürütülen bu program için 2020-2026 yılları arasında toplam 247,2 milyar Tayvan doları, yani yaklaşık 8 milyar dolarlık bir harcama planlanmıştır. Mevcut F-16 altyapısının Block 70 ile daha uyumlu olması, bu kararda belirleyici rol oynamıştır.
Modernizasyon çalışmaları ve teslimat gecikmeleri
Yeni uçakların tamamının teslim edilmesiyle birlikte Tayvan Hava Kuvvetleri’nin F-16 filosunun büyüklüğü 200 adedin üzerine çıkacaktır. Tayvan ayrıca daha önce elinde bulunan 140 adet F-16A/B Block 20 savaş uçağını F-16V standardına yükseltmiş ve bu modernizasyon programını Aralık 2023 tarihinde tamamlamıştır.
Teslimat sürecinde yaşanan gecikmelerin temelinde COVID-19 salgınının tedarik zincirleri üzerindeki olumsuz etkileri yatmaktadır. Tayvan Savunma Bakanlığı, 2023 yılında yaptığı açıklamada ilk teslimatın planlanandan yaklaşık bir yıl sarktığını belirtmişti. Pandemiye ek olarak F-16 üretim hattının taşınması ve küresel tedarik zincirindeki aksaklıklar teslimat takvimini daha da ileriye taşımıştır.
Üretim süreci ve telafi mekanizmaları
Tayvan Savunma Bakanlığı ve Tayvan Hava Kuvvetleri, Eylül 2024’te tedarikçilerin montaj sürecindeki yeniden düzenlemelerin üretim takvimini etkilediğini bildirmişti. Block 70’in Tayvan için özel bir konfigürasyon olması, sistemler, kablolama ve yazılımlar arasındaki uyumluluğun kapsamlı uçuş testleriyle ayarlanmasını gerektirmiş, bu da süreci uzatmıştır.
Mart 2026 sonu itibarıyla 66 uçaktan 59’unun montaj veya modifikasyon aşamasında olduğu açıklanmıştır. Mevcut sözleşmede gecikme nedeniyle doğrudan parasal tazminat hükmü bulunmaması sebebiyle, taraflar arasında teknik destek, yedek parça ve garanti süresinin uzatılması gibi telafi seçenekleri üzerine görüşmeler sürdürülmektedir.
