Ebola virüsü temas yoluyla bulaşan ateşli ve ölümcül bir hastalıktır

Ebola virüsü temas yoluyla bulaşan ateşli ve ölümcül bir hastalıktır ve halk sağlığı üzerinde yarattığı ciddi riskler nedeniyle dünya genelinde sıkı takip gerektiren bir sağlık sorunudur.

Ebola virüsü belirtileri ve yayılımı

Ebola virüsü, insanlarda ve memeli hayvanlarda ağır kanamalı ateşe neden olan, Filoviridae familyasına ait bir RNA virüsüdür. İlk kez 1976 yılında Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki Ebola Nehri yakınlarında tanımlanan hastalık, ismini bu nehirden almıştır.

Virüsün kuluçka süresi 2 ile 21 gün arasında değişmekte olup belirtiler genellikle ani bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Yüksek ateş, şiddetli halsizlik, kas, eklem ve boğaz ağrısı hastalığın temel belirtileri arasında yer alırken, ilerleyen safhalarda kusma ve ishal görülmektedir.

Hastalığın ilerleyişi ve komplikasyonlar

Hastalığın daha ağır seyreden ilerleyen aşamalarında böbrek ve karaciğer yetmezliği gibi ciddi klinik tablolar ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca diş eti kanamaları, dışkı veya cilt altında meydana gelen iç ve dış kanamalar, virüsün ölümcül etkisini belirginleştirmektedir.

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki mevcut salgının kayıtlara geçen en büyük ikinci ve en hızlı yayılan salgın olduğunu belirtmiştir. Vaka sayısının 6 bini aştığı, can kaybının ise 3 bine ulaştığı rapor edilmiştir.

Aşı çalışmaları ve tedavi yöntemleri

Bundibugyo virüsüne karşı İngiltere ve Kanada’da geliştirilen iki yeni aşının güvenlik denemeleri devam etmektedir. DSÖ, Zaire ebolavirüsüne karşı onaylanmış aşıların, Bundibugyo varyantına karşı etkinliğini belirlemek amacıyla ekim veya kasım aylarında etkinlik denemeleri başlatmayı planlamaktadır.

Ebola virüsünün ortalama ölüm oranı yüzde 50 civarında seyretmekle birlikte, salgının özelliklerine göre yüzde 25 ile yüzde 90 arasında değişiklik gösterebilmektedir. Erken teşhis, sıvı-elektrolit desteği ve antikor bazlı ilaç tedavileri, hastaların hayatta kalma şansını artıran kritik uygulamalar olarak öne çıkmaktadır.

Bulaşma yolları ve geçmiş salgınlar

Ebola virüsü hava yoluyla veya solunum damlacıklarıyla bulaşmamaktadır. Virüs, enfekte kişinin kan, tükürük, ter, kusmuk veya idrar gibi vücut sıvılarıyla doğrudan temas edilmesi yoluyla insandan insana geçmektedir. Ayrıca kirlenmiş iğne ve kıyafet gibi eşyalar da bulaşma riski taşımaktadır.

Virüsün doğal taşıyıcılarının meyve yarasaları olduğu düşünülmekte olup, maymun, şempanze şempanze ve antilop gibi hayvanlarla temas da virüsün insanlara geçişine neden olmaktadır. 2013-2017 yılları arasında Batı Afrika’da yaşanan geniş çaplı salgında yaklaşık 30 bin vaka görülmüş ve 11 binden fazla kişi hayatını kaybetmiştir.